Hedgefondsen en short sellers worden zeer vaak als de slechterikken afgeschilderd. Daarbij worden ze meestel ook schuldig verklaard zonder bewijs. Het feit dat we eigenlijk weinig van hen afweten en dat ze in elk geval minder worden gereguleerd dan banken is al voldoende om ze in de beklaagdenbank te zetten. Het is met short sellers en hedgefundmanagers zoals met Els Clottemans: zelfs al hebben we geen bewijs, het kan niet anders dan dat ze schuldig zijn. Als we het over die financiële magiërs hebben, zijn we blijkbaar allemaal Jef Vermassen.

En toch. De rol die de hedgefondsen en de short sellers in de huidige crisis hebben gespeeld, is zeer complex. Ze hebben inderdaad dingen gedaan die we als onoirbaar kunnen beschouwen. Hoewel, eigenlijk deden ze wat van hen verwacht werd. De meest slimme managers kochten bijvoorbeeld de meest risicovolle tranches van de verpakte hypothecaire kredieten, met andere woorden de tranches met het hoogste aantal rommelkredieten. Geen probleem: tegenover hoog risico staat hoge opbrengst. Maar wat als het misliep? Ook dan was er geen probleem. Dergelijke managers namen immers ook een shortpositie in met betrekking tot de minst risicovolle tranches - de Triple-A tranches. Daardoor konden ze die tranches tegen een lagere prijs terugkopen en daarmee een mooie winst boeken. Dit noemt men hedgen en wordt dus in het Nederlands volledig verkeerd vertaalt als hefboom. De essentie van een hedgefund is niet het hefboomeffect of de leverage - datgeen waar de banken zich schuldig aan maakten. Het komt wel neer op het volgen van zeer risicovolle strategieën waartegen men zich indekt door tegelijk de tegenovergestelde positie aan te houden.

Onoirbaar? Nauwelijks. Ze deden wat ze moesten doen. Al staat ook vast dat precies omdat ze die meest risicovolle tranches kochten ze hiermee de bankiers in staat stelden om hún onverantwoord spel te spelen. Gek genoeg waren ze op dat moment de beste vrienden van de bankiers. Echter, zodra het spel uit was, en ze de banken begonnen te shorten (van de weinigen die de crash zagen aankomen, waren er veel short sellers), werden ze meteen de vijand, niet alleen van de bankiers - de echte verantwoordelijken - maar van iedereen.

Heleen Van Hoof op Econoshock verdedigt de subsidies voor groene stroom:

Subsidies voor zonnepanelen doen de vraag stijgen, doordat de investering rendabeler wordt. Deze stijgende vraag leidt tot schaalvoordelen, wat dan weer een prijsdaling tot gevolg heeft. In een ideaal geval reageert het subsidiemechanisme op een transparante en niet te bruuske manier op deze prijsdalingen, door de subsidies te doen dalen. Op die manier blijft de investering rendabel, zonder dat de winst (en dus de kost voor de maatschappij) te hoog is.

(...)

Hernieuwbare energie zal hoe langer hoe meer noodzakelijk worden, niet enkel voor het groene aspect, maar ook voor de bevoorradingszekerheid (security of supply) van energie. De subsidies voor hernieuwbare energie, die de vraag aanwakkeren en zo de kost van de technologie doen dalen, zijn daardoor investeringen voor de toekomst.

Over het belang van hernieuwbare energie kan men nog lang redetwisten. Ik denk dat de bevoorradingszekerheid in ons land perfect gegarandeerd kan worden zolang we maar niet afstappen van kernenergie. Maar dit terzijde. Waar ik me eigenlijk zorgen over maak is dit: is het subsidiëren van energiegebruik - op welke wijze die dan ook wordt opgewekt - wel zo’n goede zaak? Ik vermoed van niet. Hernieuwbare energie heeft óók heel wat nadelen. Luister even naar Simon Rozendaal:

Rozendaal verwijst naar een wetenschappelijk artikel (nwtmagazine) dat op zijn beurt verwijst naar het boek Global Resource Depletion van André Diederen. Het kweken van biogewassen voor biobrandstof vereist grote hoeveelheden waterverbruik. In windmolens zitten materialen waarvan de voorraden veel te klein zijn om aan de vraag te voldoen. Conclusie : grootschalige toepassing van duurzame energie leidt tot de uitputting van grondstoffen en tot een hele reeks andere nadelige effecten voor mens en milieu. Duurzame energie is met andere woorden niet duurzaam.

Nu denk ik dat Diederen overdreven alarmistisch is, maar niettemin biedt zijn boek veel stof tot nadenken. Eigenlijk is de conclusie : energieverbruik is sowieso niet duurzaam. Waar het op aankomt is dat we de vraag naar energie beperken. Zo’n beleid kost de belastingbetaler en de maatschappij overigens helemaal niks. Integendeel het brengt op! Hoe? Heleen Van Hoof wijst zelf de uitweg:

Fossiele brandstoffen worden wereldwijd sterk gesubsidieerd. Volgens Bloomberg werd er in 2009 wereldwijd tussen $43 miljard en $46 miljard steun toegekend aan hernieuwbare energie. Dit is ongeveer 12 keer minder dan de $557 miljard steun voor fossiele brandstoffen in 2008.

En dus moeten we ook maar hernieuwbare energie subsidiëren, met alle negatieve gevolgen van dien? Ik blijft het merkwaardig vinden dat mensen altijd lijken te denken dat een marktdistortie (subsidies voor fossiele brandstoffen) die door de overheid wordt gecreëerd alleen maar kan worden opgelost door een nieuwe distortie te creëren. Zou het daarentegen niet beter zijn om de oorspronkelijke distortie op te heffen? Zo slaan we twee vliegen in één klap. Je ontmoedigt energiegebruik én hernieuwbare energie wordt goedkoper in vergelijking met fossiele omdat deze laatste nu eemaal fors meer gesubsidieerd wordt.

Het milieu kan er alleen maar beter af mee zijn...en voor de moegetergde belastingbetaler is het ook voordelig.

I’m still against QE2. In fact there are other possibilities to stimulate the economy. Stop paying intrest on reserves for instance, or at least lower the intrest rate. And for more stability in the future abolishing central banks still remains the way to go. Money demand as well as supply should be left to market forces. However, Scott Sumner has also convinced me that QE2 probably will not be inflationary and that structural reforms can and should go together with supporting nominal GDP (Hayek, for one, would approve). And as a reallity-based libertarian I cannot do otherwise than supporting monetary policy over fiscal policy. They both suck but at least monetary policy does not lead to bigger government:

2.  “But doesn’t economic theory teach us that printing lots of money creates high inflation?”

In general that is true.  But there are three important exceptions:

1.  If the monetary injections are expected to be temporary, the inflationary effect is far smaller.  The Japanese central bank did lots of QE in 2003, but pulled much of the money out in 2006 when deflation ended.  It worked in preventing high inflation, indeed it may have worked too well.

2.  If interest rates are near zero, the public demands more liquidity.  The Fed can supply that liquidity with little impact on the price level.

3.  If the Fed pays interest on reserves, then the quantity theory of money (more money means more inflation) doesn’t necessarily hold.  They recently started paying interest on reserves, and that’s one reason why the big injections from 2008 didn’t have an inflationary impact.  The Fed can adjust the rate as necessary, and indeed in my view a lower IOR would be more effective that QE2.

3.  “But isn’t the gold market signaling high inflation?”

Possibly, but the indexed bond market is superior to gold prices for two reasons.  First, gold is trading in a global market, and we are interested in US inflation.  More importantly, gold prices reflect all sorts of factors (industrial demand in Asia, central bank demand, a recent drop-off in new discoveries, a hedge against all sorts of financial risks, including eurozone turmoil.)  Furthermore the indexed bond market (TIPS spreads) has recently been more accurate than gold—correctly predicting low inflation in the US since late 2008. 

4.  “Doesn’t printing money just paper over real (structural) problems in the economy?”

There are structural problems, but there is also a shortfall of nominal GDP.  The structural problems showed up when growth slowed in late 2007 and early 2008 as a result of sharply lower housing construction.  This is necessary re-allocation of resources and should not be resisted.  But even Friedrich Hayek suggested that we needed to avoid a “secondary deflation”, which would show up as falling NGDP, and would depress output in even those healthy industries that had not over-expanded.  In late 2008 output fell across the board as NGDP declined.  Monetary policy can only address the insufficiency of total nominal spending, not the structural problems.  Furthermore, more nominal spending would boost employment, which would speed up the time when Congress eliminates the 99 week extended UI benefits–which is one of the structural problems.

5.  “Isn’t this just hubris—the idea that money can be centrally planned?”

Most right wing economists are not comfortable with the idea of giving discretion to the central bank.  I am no exception.  I happen to favor making the dollar convertible into NGDP futures contracts as a way of stabilizing NGDP growth expectations at a low and stable rate.  Milton Friedman favored a stable money supply growth rate, but late in his career (after velocity bounced around) endorsed a policy of stabilizing market expectations of inflation in the indexed bond market.  These systems would allow the market, not the Fed, to determine the appropriate level of money for the economy’s needs.  But we aren’t there yet, and given the Fed does use discretion, Friedman was not at all hesitant about recommending policies that he thought would do the least damage.  I believe that is stable NGDP growth expectations.

It seems that QE2 doesn’t make any sense. At least it doesn’t make sense to me. It’s goal is to reduce long-term intrest rates. To accomplish that goal, the Fed will buy Treasury Securities. So far, so good.

The FED is by the way mimicking the strategy of the Chinese Central Bank wich, after all, has bought Treasury Securities (and those of government sponsored entreprised) for years. This strategy of the Chinese has kept long-term interest rates low, even while the FED was raising short-term interest rates. It has led to the famous Greenspan-conundrum: an inverted yield curve. According to Greenspan (and Bernanke) it is this strategy (and not monetary policy by the FED) which has created the housing bubble.

So here is the first thing that doesn’t make sense: if Greenspan’s and Bernanke’s explanation for the bubble is correct, aren’t they creating another bubble? With the FED instead of the Chinese as the driver? If this is the case, Bernanke can’t hide behind another conundrum if something goes wrong.

And here is another thing, wich Geert Noels has mentioned in his post about QE2. Another goal of the policy is to depreciate the U.S. dollar. This will, hopefully, lead to more exports. But of course this is a beggar thy neighbour policy. It’s exporting your own problems. If the United States wants to reduce the current account deficit, it should save more, which will reduce imports and lower the deficit. Now the thing is that the Chinese are not happy with this, and rightfully so. Geert says that they will diversify away from the U.S. dollar. But doesn’t this mean they will buy less Treasury Securities? And doesn’t that mean in turn that long-term interest rates will rise, which will counter the effects of QE2? So it seems that QE2 is also self-defeating?

And here is a final thing. Both criticisms can’t be right at the same time. Either QE2 is ineffective in which case there will be no inflation and no bubble. Or it is effective in wich case there will be.

And suppose that the Chinese do not do what Geert is expecting? Do we get QE² (FED and China both contributing to low long-term interest rates) then or what? And what will happen then?

Naar aanleiding van de parlementsverkiezingen in de Verenigde Staten schreef de Amerikawatcher van de Vrt-nieuwsdienst Björn Soenens een bijzonder tendentieus artikel. Soenens is een fan van de Democraten en Obama, en laat dat in zijn artikels en commentaar ook duidelijk blijken. Dat is allemaal goed en wel, maar aangezien Soenens als journalist bij de Vrt een ambtenaar is, mag wat meer objectiviteit verwacht worden.

Het succes van de Republikeinen in het algemeen en de Tea Party in het bijzonder wordt in het artikel hoofdzakelijk toegeschreven aan de macht van het geld. Dat is een correcte observatie : geld speelt een heel belangrijke rol in het Amerikaanse democratische systeem. Maar tegelijk is deze waarneming allesbehalve nieuw. Welke kandidaat het meeste geld kan uitgeven, heeft in de V.S. het meeste kans om verkozen te worden. Overigens was dat in 2008 nog het geval met Obama zelf (helemaal niet de nieuwkomer die Soenens er van maakt), die over veel meer financiële middelen beschikte dan zijn uitdager McCain, een feit dat Soenens niet vermeldt.

Let verder op het taalgebruik van Soenens. Conservatief Amerika is volgens hem "woest, zuur, somber, malcontent". De Republikeinse partij buit angst uit. Kandidaten van de Tea Party zijn "rare vogels", extremisten en kwalijke bijproducten. De enige tekortkoming bij de Democraten is dat ze nagelaten hebben om al het moois dat ze hebben gedaan duidelijk aan de kiezer uit te leggen. Of dit zo is weet ik niet. Ik weet alleen dat het precies hetgeen is wat Obama en de Democraten zelf verkondigen, onder andere nog tijdens het roemruchte optreden van de president in The Daily Show van Jon Stewart. Alleen had Stewart daar nog een grappige riposte op, terwijl Soenens de Democratische storyline kritiekloos navertelt, en als objectieve waarheid verkondigt.

Hetzelfde doet Soenens met zijn stelling dat zonder de herstelplannen nu drie miljoen Amerikanen méér zonder werk zouden zitten. Wie zegt dat? Juist, de economen in dienst van Obama. Maar Soenens verkondigt het ook hier weer als objectieve waarheid.

Voor Soenens is het zonneklaar. Alles is de schuld van de Republikeinen, Obama heeft alle problemen geërfd en het verval is nu zo erg dat hij die erfenis niet opgekuist krijgt:

Voor Obama aan de macht kwam, schoten alle remmen los (Reagan, Bush junior). Zo kregen de allerrijkste Amerikanen voor een slordige 2000 miljard belastingsvermindering in de schoot geworpen. Zo was de controle op Wall Street nagenoeg afgeschaft, stortte het land zich in twee onwinbare oorlogen, en moest de Amerikaanse middenklasse zich te pletter werken en lenen om zijn levensstandaard te kunnen behouden.

Alleen al het feit dat Soenens het presidentschap van Bill Clinton gemakshalve "vergeet", spreekt boekdelen. Nochtans was het in die periode dat de scheiding van investeringsbank en commerciële bank definitief werd opgeheven. Als het al waar zou zijn dat de controle op Wall Street nagenoeg is afgeschaft (en die stelling is nagenoeg incorrect), dan is de verantwoordelijkheid van Clinton groter dan die van Bush junior. Na 2001 gingen de remmen hoofdzakelijk los op vlak van monetair beleid. Overigens, wat heeft Clinton gedaan om de positie van de Amerikaanse middenklasse te versterken? En wat heeft Obama gedaan om de trend te keren? De levensstandaard van de speculanten in Wall Street en de grote autofabrikanten behouden door de Amerikaanse overheid te laten lenen en door geld bij te drukken. De Amerikaanse middenklasse betaalt hiervan het gelag. Je zou voor minder zuur, woest, somber en malcontent worden. Alleen geldt dat niet zozeer voor Conservatief Amerika maar voor de gehele middenklasse, conservatief én progressief.

En wat die twee onwinbare oorlogen betreft. Afghanistan was een legitieme oorlog destijds. Maar diegene die zich nu weigert terug te rekken, en integendeel het aantal strijdkrachten fors heeft opgevoerd, is...juist...Obama. Als die oorlog inderdaad onwinbaar is, dan had Obama de Amerikaanse troepen moeten terugtrekken. Hij heeft dat niet gedaan, maar ook dat is voor Obama-fan Soenens geen probleem. Stel je voor dat McCain nu in het Witte Huis had gezeten en hetzelfde had gedaan. Wat zou Soenens dan geschreven hebben? De vraag stellen, is ze beantwoorden.