* Gerard Depréz vindt dat de intussen afgeblazen komst van Rudy Aernoudt naar de MR voor de partij een "ruk naar rechts" betekende en hij bestempelt Aernoudt als een "ultraliberaal". Goh, wat ben je in dit land toch al snel een ultraliberaal. En naar gewoonte worden er geen argumenten aangedragen waarom zo’n ruk naar rechts nu zo slecht zou zijn. Ruk naar rechts. Slecht. Per definitie. Heeft Depréz les gevolgd bij Kruithof misschien? 

* Met ultraliberalisme heeft zowat de hele politieke klasse een groot probleem, maar met het kruipend fascisme niemand. Dat komt omdat dat kruipend fascisme vaak wordt uitgedragen door op zich fatsoenlijke mensen. Zoals Madame Non. Zij wil nu dat er in de voetbalstadions "spotters" worden ingezet zodat iedereen die geluiden laat horen die kwetsend zouden kunnen overkomen, kan worden geverbaliseerd. Wanneer de staat nu al mensen gaat bespioneren en straffen wanneer ze zich onfatsoenlijk gedragen...dat is fascisme.

Al die kleine maatregelen die onze vrijheid beetje bij beetje inperken. Het lijkt allemaal niet erg. Maar vele kleintjes maken één groot. Voor we het goed en wel beseffen, zijn we onze vrijheid kwijt.

I’m frankly amazed when a self-declared pro-market economist and central banker (but  beware, so was Alan Greenspan), writes something like this:

In the real world of banking, potential market failures are particularly relevant. An important market failure stems from the fact that banks enjoy the benefits of a safety net. Many countries have explicit deposit insurance schemes, which limit depositors’ losses. Moreover, in almost every country there is some degree of implicit government protection for large banks. In the current crisis, government protection has become manifest and explicit in the form of the recent G7 and G20 communiqués. Most notably, in October the G7 finance ministers and central bank governors declared unambiguously that they “agree to take decisive action and use all available tools to support systemically important financial institutions and prevent their failure.” In other words, governments imply that large banks are simply “too big to fail”.

This is rich, and rather intellectually dishonest. Where this self-declared pro-market economist sees market failures, I see government interventions. So we now have to believe that "implicit government protection for large banks" which leads to bailouts in case something goes wrong is a "market failure"? Orwell is turning over in his grave.

Now because government provides full protection when something goes wrong, something will go wrong. Bankers will take more risks, banks will hold too low levels of capital (or, in other words, they are overleveraged like they were before the current crisis). Our central banker writes:

Clearly, there are benefits to banks having safety nets. But there are also serious costs. It is a fact that the presence of insurance leads to less careful behaviour, otherwise known as moral hazard. If you rent a fully insured car, you will likely exercise less care driving it. Naturally, therefore, rental cars have a much shorter life span than non-rental cars. The same reasoning applies to banks. No sane banker will intentionally manage his bank into insolvency. But he or she has a lower incentive to avoid insolvency than if he were not insured.

This sub-optimal level of caution is immediately apparent in banks’ balance sheets: Banks tend to hold very low levels of capital. In a cross-sectional comparison, banks have much lower capital cushions than uninsured firms. On average, listed non-financial firms have capital-to-asset ratios of 30 to 40 percent.10 In stark contrast, before the onset of the current crisis, all of the world’s top 50 banking institutions held, on average, only 4 percent of capital. None of them held more than 8 percent.

So what to do then? A real pro-market economist would say: remove all government protections. But not this one. He argues for an extra rule on top of the existing ones: introduce a leverage ratio so that banks will never be undercapitalized or overleveraged again. The greatest trick the devil ever pulled was to convince the people he didn’t exist. Here we have again such devellish trick. Convince people that government interventions are actually market failures, and that government failures don’t exist. So then you can have rules on top of the protections that are the cause of the troubles in the first place. But then, remarkably our pro-market economist gives away the game at the end of his paper:

(B)anks and shareholders may also benefit from holding more capital. For instance, banks that were more conservatively capitalised before the outset of the current crisis have now benefited from their relative strength. In the area of wealth management, for instance, stronger banks have been successful in attracting clients from weaker banks. Moreover, looking at the poor performance of thinly capitalised banks’ stocks over the last decade or so, low leverage ratios do not seem very attractive. Our empirical analysis suggests that risk-adjusted stock returns of banks do not increase with leverage. A cross-sectional comparison of risk-adjusted returns with other industries is also sobering. The performance of the relatively low-capitalised banking sector has been devastating during the last decade.

So let me get this straight: the market rewards conservative bankers and banks that are soundly capitalised? Where is the market failure then? In a free market, apparently, strong banks get more costumers and sound banks perform better. Again, where is the market failure? The market does not reward taking too much risk. It does not reward being overleveraged. I’m not saying this: our self-declared pro-market economist does. The market does not fail here, it actually works pretty fine. So only when you define government interventions that lead to risk taking behaviour as market failures, does indeed the market fail. But if you take the interventions for what they really are - interventions - than the case against the free market fails. Our self-declared pro-market economist said so himself, at the end of his paper. Unfortunately he has convinced himself that the devil does not exist.

We have to tell something about the new book of John Taylor in which this monetary economist describes the causes of the financial crisis. It’s a kind of book which is unlikely to be written in Europe or Belgium, because it’s lays the blame squarily in the lap of government. Not only did government policies cause the crisis, they did worsen and prolong it. It’s unlikely to be written in Europe or Belgium because we know here already who or what is to blame: financial whiz-kids and the free market.

What are the explanations of John Taylor?

First, he shows convincingly that loose monetary policy did cause the housing boom. During 2002-2004 interest rates were well below what historical experience suggest they should have been. Alternative explanations are dismissed. For instance low interest rates were not the result of a global savings glut, because there wasn’t any. The global savings rate was low during the period. To be sure, there was a savings glut outside the U.S., but this was compensated by a savings shortage (savings less than investment) within the United States. The fact of the matter is was a tight connection between low intrest rates and housing booms. Housing booms were largest in countries were monetary policies were the most loose. 

But is the financial crisis not the result of too many subprime mortages repackeged into securities? Of course, but this is begging the question. Why was there such a boom of supprime mortages? Why did the number of adjustable-rate mortgages rise so much during the same period? Right: low interest rates. It led to excessive risk taking and to speculation (buying homes in order to sell them against a higher price), even by people with low incomes.

Second, after monetary policy cause the housing boom, it’s sad to say that government also prolonged the crisis, which started in 2007. The reason is that the crisis was diagnosed wrongly as a liquidity crisis. A liquidity problem is solved quite easily: inject more money into the economy. And that is what they did. But the issue turned out to be one of counterparty risk: the rising numer of defaults, which made the balance sheets of banks look awfully bad. The policy response to counterpary risk is different from that of a problem of liquitidy however. The central bank in fact lowered intrest rates again to solve a liquidity problem. This, according to Taylor, resulted in higher oil and commodity prices, worsening the crisis. But between the fall of 2007 and the emergence of the first big caualties of the crisis (and ever after that) like Bear Stearns, government policies did nothing to amend to issue of counterparty risk.

Finally, government did prolong and deepen the crisis because it’s interventions led to a situation of regime uncertainty. Bear Stearns was rescued, Lehman brothers was allowed to fail, AIG was rescued again. Many economists but more policians argue that allowing Lehman to fail triggered the final stage of the crisis. But on it’s own this is unlikely to be the explanation, Taylor shows. In fact the conditions deteriorated considerably not until more than a week later and only after the U.S. Treasury secretary failed to calm the markets with his dismal performance at the Senat Banking Committe about the huge rescue package.  Only then did the interbank market freeze.

It was the lack of clear policy objectives, the failure to diagnose the crisis correctly as a problem of counterparty risk, and a confused hodge-podge of proposals and interventions that resulted in the great financial panic of september 2008.

De filosoof Jaap Kruithof is niet meer. Als rabiate tegenstander van het neoliberalisme - dat hij zag als de oorzaak van alle, maar dan ook alle problemen in de wereld - stond hij met zijn opvattingen lijnrecht tegenover die van mij. Kruithof was een maoïst, extreem groen en radicaal  links.

Zijn invloed als filosoof was blijkbaar beperkt. Hij leek mij eerder een recycleerder: oude rode en groene opvattingen synthetiseren en dan met een extreme saus overgieten. Ook als lesgever had de man zo zijn tekort komingen. Hij gaf eigenlijk geen les. Kruithof gebruikte de aula om zijn eigen opvattingen te "verkopen". Ik herinner me nog de eerste "les" filosofie die ik bijwoonde als student toegepaste economische wetenschappen aan het RUCA. Kruithof begon al meteen met de mededeling dat de les een kwartier later zou beginnen en een kwartier eerder dan voorzien zou stoppen. Het maakte hem uiteraard populair.

Zoals gezegd, filosofie hebben we eigenlijk nooit gekregen. Hij zag het eerder als zijn opdracht om het neoliberalisme te bestrijden. We droegen allemaal een neoliberaal harnas, vertelde Kruithof, en hij zou als een echte Cupido met goed gemikte pijlen dat harnas doorbreken. Hij is er wat mij betreft niet echt in geslaagd. Zeker Kruithof had beter moeten weten. De beste manier, zo beweerde hij, om atheïsten te kweken, is om gelovigen naar de Jezuïten te sturen. Welnu, de beste manier om iemand te veranderen in een overtuigd aanhanger van het neoliberalisme, was om hem "les" te laten volgen bij Jaap Kruithof.

Hij had wel een cursus hoor, en er waren examens. Maar onze belangrijkste opdracht was het lezen en bespreken van een boek van hem De Mens aan de Grens. Daarin pleitte Kruithof voor een synthese tussen het socialisme en de milieubeweging, een soort Groenlinks avant la lettre dus. Met het boek kantte hij zich tegen het antropocentrisme - de mens als maat van alle dingen - en het kapitalisme. Mijn bespreking van het boek zal niet veel soeps geweest zijn: ik kreeg een 12 op 20. Niet onlogisch hoor: van het eerste deel had ik geen bal begrepen, en met het tweede deel was ik het niet eens. Ik vermoed wel dat Kruithof met dat boek een aardige cent verdiend heeft. Alle studenten moesten het immers kopen. De pot en de ketel, weet je wel. Enfin, het leverde hem wel een (beperkt) lezerspubliek op, zij het dan min of meer dwangmatig.

Later ben ik nog wel wat andere dingen van Kruithof gaan lezen. Zijn magnus opus Arbeid en Lust bijvoorbeeld. Opnieuw: recycleren, synthetiseren en radicaliseren. Maar vernieuwend? Niet echt. Interessanter en toegankelijker waren zijn kleine reeks boeken met essay’s over onze Westerse manier van leven, die hij, het hoeft geen betoog, volledig verkeerd vond. Kruithof, vond ik, en vind ik nog altijd, bezondigde zich wel eens aan omgekeerd racisme, maar dan ook letterlijk. Zwarten waren volgens hem natuurlijker (zij kunnen tenminste echt dansen) en dus superieur boven het blanke ras. Beter en respectvoller omgaan met de natuur, dat vond hij belangrijk. De mens was een dier, en mocht dat tonen. Kwijlen en boeren aan tafel moest in zijn ogen kunnen. Hij schreef dat hij een kind een oplawaai verkocht omdat die een spinnenweb aan het oprollen was. Niet doen! Hij wond zich ook op over autorally’s die volgens hem een ware holocaust betekende voor de fauna en flora in de naaste omgeving. En hij maakte zich ook kwaad omdat mensen te snel een paraplu boven haalden bij ook maar de kleinste hoeveelheid regendruppels. Wat kan dat beetje water nu kwaad? Wel, niets natuurlijk, maar als je doorweekt aan je werk moet beginnen...

Voor die reeks essay’s kreeg Kruithof overigens goede punten van niemand minder dan Frans Verleyen, op dat moment reeds geruime tijd onder invloed van de ...neoliberaal Guy Verhofstadt.

In verband met dat neoliberalisme. Kruithof schreef er een nog een boek over, met veel verbeeldingskracht Het Neoliberalisme genoemd. Ik herinner me dat hij zelfs een lovende recensie kreeg in het weekblad Trends. Het neoliberalisme was toen al tanende, maar dat had Kruithof blijkbaar nog niet door. Het Neoliberalisme is een slecht boek. Boordevol fouten, armzalig geschreven, achterhaald. Vooral zijn dogmatisme was storend. Som alles op wat er verkeerd loopt in de wereld. Bestempel dat als neoliberalisme. Alles wat fout loopt is dus de schuld van het neoliberalisme. Quod erat demonstrandum. Gemakkelijk, te gemakkelijk.

Dus neen, ik denk niet dat we te hoog moeten oplopen met de intellectuele verwezenlijkingen van Kruithof. Hij mag dan wel een goed debater en een studax zijn geweest, hij was toch ook vooral een dogmatisch denker, té overtuigd van zijn eigen gelijk om nog rekening te kúnnen houden met de argumenten van zij die er andere opvattingen op nahielden. Daarbij mag men niet vergeten dat Kruithof er geen graten in zag de bevolking te terroriseren om ze tot andere gedachten te brengen. Vlees vergiftigen, McDonalds afbranden, naalden in dierlijke producten stoppen: het moest allemaal kunnen in naam van de goede zaak.

Het concept van SOS Piet is niet gestolen:

De burgerlijke rechtbank in Brugge heeft vandaag beslist dat Piet Huysentruyt geen schadevergoeding moet betalen aan televisiemaker Willy Mateusen uit Oud-Turnhout. Zij beweerden allebei het format van het kookprogramma SOS Piet te hebben bedacht.

Mateusen eiste van de televisiekok en van het Brugse Do-Produkties 250 euro per aflevering, wat tot een bedrag van 25.000 euro had kunnen leiden, omdat het programma een aantal seizoenen loopt.

De rechter oordeelde dat het programma een format van Do-Produkties is. De eisende partij had onvoldoende bewijs voorgelegd.

En wat hebben we nu geleerd?

Punt 1. De rechtbank zegt dat het geen diefstal is omdat er onvoldoende bewijs is dat het format wel degelijk van Willy Mateusen is.

Punt 2. De rechtbank zegt dus dat het idee van Piet Huysentruyt is en dat hij er de rechtmatige eigenaar van is.

Punt 3. Wat de rechtbank helaas niet zegt is dat een idee zoals een format voor een televisieprogramma geen schaars goed is. Zowel Mateusen als Huysentruyt beweren het format te hebben bedacht, en ze kunnen allebei gelijk hebben. Het ene sluit het andere niet uit. Hetzelfde format kan door verschillende personen uitgedacht zijn. Diegene die het meeste bewijs kan voorleggen dat het format van hem is, mag het uitwerken en krijgt een monopolie. De andere(n) zit(ten) op droog zaad.

Punt 4. Wat de rechtbank helaas niet zegt, is dat een goed dat niet schaars is, niet kan gestolen worden. Het gebruik van een idee dat niet van mij is en dat ik niet bedacht heb, is geen diefstal, want de oorspronkelijke bedenker bezit dat idee nog steeds. Kopiëren is niet stelen. Mijn gebruik van dat idee is geen diefstal, maar ondernemerschap.

Punt 5. Televisiemaker Willy Mateusen mag al dan niet een schitterend idee voor een succesvol programma hebben gehad, veel heeft hij er niet mee aangevangen blijkbaar. En die man heeft dan het lef om via de rechtbank een vergoeding te vragen aan een echte ondernemer. Vijfentwintigduizend euro, omgerekend 1 miljoen Belgische frank, enkel voor een idee waar hij niets mee heeft gedaan? Zelfs indien het echt om diefstal zou gaan, lijkt me dat buitensporig.

En punt 6. Misschien mag ik dit format van blogpost ("En wat hebben we nu geleerd...") niet langer gebruiken, omdat het eigendom is van Piet Huysentruyt.

Chris Dillow argues that big private businesses starkly resembles the former centrally planned economies of Eastern-Europe. He also says that such hierarchical stalinist companies are as bad as those centrally planned economies were. And finally he tries to show that markets are failing as a check upon the damage done by those powerfull companies. And so he wonders if it wouldn’t be a good idea for governments to promote more co-operative forms of private business. After identifying a market failure, government should step in to ameliorate the situation.

I’m hesitant however. Again we have a classic case of market failure versus government failure. Markets do not seem to promote co-operative companies. So far, so good. But neither do governments. All over the world governments today are bailing out and propping up old fashioned Stalinist companies. Governments in Europe are now truying to create their own Euro-Stalinist version of General Motors. To achieve that goal the entire Flemish government is travelling to the GM’s Kremlin in Detroit. And of course even in normal times we don’t see many policies to promote non-hierarchical companies.

Big business and big government have a very close relationship. That is the reason why markets do not seem to be able to check the excesses of "Stalinist bosses". Because government is a major pillar of support for stalinist companies, the market is unable to check those companies. This suggest to me we should remove that pillar in order for markets to be a still imperfect but at least impartial arbiter between all kinds of companies. Again, the answer to a market failure is not more, but less government. After all, markets, not government, are the real threat to big business. Every stalinist boss could tell you that.

Ik weet niet hoor, maar er is toch wat mis met de nieuwe campagne van de N-VA.

1. De Wever had nu zorgvuldig het imago opgebouwd van de man die nooit lacht. Of beter: het was geen imago, zo is hij echt. En bovendien zijn sterkte: het bewijs van zijn credentials als stand-up comedian. Hij werd er net sympathieker door. Maar wat zien we nu? Een lachende De Wever! Fake. Niemand die deze De Wever associeert met zijn fel gesmaakt optreden in De Slimste Mens. Nu ook in De Domste Campagne.

2. En dan dat idee om een verkeersbord te gebruiken. Wie komt daar nu op? Het is al ontelbare malen gebruikt, meestal zonder al te veel succes. Ouderwets, saai, afgezaagd en inspiratieloos. Althans op dit vlak van de N-VA zeker wat leren van Noël Slangen.

3. Last but not least. De boodschap is mis. Wie beweert dat meer Vlaanderen een uitweg voor de crisis zal betekenen, draait de bevolking een rad voor de ogen. Wellicht bedoeld De Wever dat de Vlaamse overheid krachtdadiger de crisis zal aanpakken dan de federale overheid. Maar meer overheid - Vlaams of federaal - is niet de oplossing.

Kris Peeters sluit een kapitaalinjectie in Opel Antwerp dus niet uit. Het sluit aan bij het voorstel van enkel Duitse deelstaten om de overheid te laten participeren in een Europese poot van General Motors. Afgezien van de onwelriekende connotaties met het economisch nationalisme (wat is het verschil met Obama’s protectionistisch plan om openbare investeringen alleen maar met in Amerika geproduceerde materialen uit te voeren, en waar Europa moord en brand over schreeuwt?), is het gewoonweg een dom idee.

De automobielsector kampt met overproductie. Indien de overheid participeert met kapitaal - geld van de belastingbetaler - kan het bedrijf verder produceren, maar het probleem van overproductie blijft daardoor bestaan. Hoe dan ook moet Open Antwerpen afslanken: moet de overheid participeren in het kapitaal om dat proces beter te begeleiden? Nee toch? Het omgekeerde risico is groter: dat de overheid intreedt in het kapitaal om de nodige herstructurering geen doorgang te laten vinden. Misschien vindt de overheid wel van zichzelf dat ze beter zo’n bedrijf kunnen leiden. Maar Opel Antwerpen behoort toch nu reeds tot de meest productieve vestigingen? Dat is nu net het probleem: het is té productief.

Om het probleem van overcapaciteit aan te pakken is een overheidsparticipatie dus noch nodig noch gewenst. Het aanbod is groter dan de vraag. En dus vermindert men ofwel het aanbod - afslanken dus, ofwel stimuleert men de vraag. Geld in de economie pompen om de vraag te stimuleren, brengt ook problemen met zich mee, zeker als dat leidt tot grotere tekorten op de begroting (zie vorige post). Maar het heeft nog altijd de voorkeur boven puur protectionistische maatregelen zoals een gedeeltelijke nationalisering.

Vandaar dus dit voorstel. Keer een fikse premie uit, of geef een fiscale stimulans, bij de aankoop van een nieuwe wagen. Koppel daar de voorwaarde aan dat die nieuwe wagen milieuvriendelijker moet zijn dan de oude wagen. Dit heeft twee voordelen: er worden meer wagens verkocht waardoor de overcapaciteit vermindert, en de vernieuwing van het wagenpark in milieuvriendelijke zin wordt versneld.

Langs alle kanten krijgen we te horen dat de overheid aan "deficit spending" moet doen om uit de economische crisis te geraken. Concreet komt deficit spending erop neer dat de overheid moedwillig een overheidstekort doet ontstaan bij voorkeur via het verhogen van de uitgaven: "deficit" en "spending" dus. De redenering is dat zo meer financiële middelen terecht komen bij de consumenten die vervolgens meer uitgeven en zo de economie opnieuw doen groeien. Overheidsinvesteringen hebben dan weer een multiplicator effect. Om een brug te bouwen moet bijvoorbeeld cement worden aangekocht. Dus ook de makers van cement moeten meer gaan produceren. Enzovoorts.

Klinkt mooi. In theorie. Maar zoals Homer Simpsons zegt: "In theory, communism works. In theory". Bewijsstuk nr. 1: Japan. Het meest welvarende eiland van de wereld verkeerde in de jaren negentig ook al in een zware recessie. Eén van de medicijnen heette: deficit spending. Massale publieke investeringen (6,3 biljoen dollar tussen 1991 en 2005) in de infrastructuur moesten het tijd keren. Het leverde Japan een enorme hoeveelheid nutteloze bruggen en luchthavens op... en een lege staatskas. De openbare schuld liep op tot 180% van het BBP. Boven elk huishouden hangt nu 17 miljoen yen (142.000 euro) staatsschuld. En het tij keerde erdoor niet: de publieke investeringen verdrongen immers de private investeringen. Niks, geen multiplicator.

Bewijsstuk nr. 2: België. Het tekort voor 2008 zal wellicht oplopen tot 1% van het BBP. Dit jaar gaan we vlotjes boven de 3%. De staatsschuld is de voorbije maanden gestegen van 83,9% tot 88,7%. Met bijna 5 procentpunten dus. De redding van de banken is daarvan natuurlijk de oorzaak. Was de redenering immers niet dat we die banken moesten redden en overnemen om zo een zware economische recessie te voorkomen? Wel, Fortis, KBC, Dexia, Ethias...ze werden gered. Onze schuld loopt op. Het tekort neemt toe als gevolg van deficit spending. En de economie? Die krimpt dit jaar volgens de Europese Commissie met bijna 2%.

Dat de private schuld van de banken nu wordt omgezet in publieke schuld is niet eens zo’n slechte zaak. De overheid kan immers niet failliet gaan en zal dus, in tegenstelling tot de banken, niet meteen in moeilijkheden komen. Maar de oplopende tekorten zullen vroeg of laat moeten worden gecompenseerd en de stijgende schuld afbetaald. De toenemende schuldgraad van de overheid zet wellicht opwaartste druk op de rentevoeten. Bij stijgende rentevoeten worden heel wat investeringen minder rendabel. Private investeringen zullen dalen. En de stijgende tekorten geven aan de bevolking het signaal dat de overheid in de toekomst de belastingen zal moeten verhogen. Want wie gelooft er nu dat men zal besparen in de uitgaven? Maar als men een stijging van de belastingen verwacht, is de kans groot dat men nu meer zal sparen, om zich in te dekken tegen de verhoging. Wat er gebeurt is dat men meer spaart in plaats van meer consumeert en dat de overheid private investeringen verdringt. Een beleid van deficit spending verslaat met andere woorden zichzelf.

Naar mijn overtuiging kan men enkel de economie uit het moeras trekken indien men de nodige ruimte geeft aan de belangrijkste actoren uit de economie: de bedrijven. Wat daarbij nogal gemakkelijk vergeten wordt is dat ook de investeringen van de bedrijven onderdeel uitmaken van de binnenlandse vraag. Deficit spending probeert de binnenlandse vraag te stimuleren via de consumptie maar dat lukt niet, terwijl de andere component van de binnenlandse vraag - investeringen - wordt weggedrukt. De sleutel tot de oplossing ligt dus precies bij die andere component.

A-ah, zullen sommigen al zeggen, dan is het toch prachtig dat de overheid de banken heeft gered. Want nu kunnen die blijven kredieten geven aan bedrijven! Zij die dit beweren, vergeten één ding. Waarom zouden bedrijven investeren als er geen vooruitzicht is op winst? De dalende winsten zijn de belangrijkste reden waarom bedrijven niet investeren, niet het tekort aan kredieten. De winstverwachtingen van de ondernemingen zijn dus essentieel. En het vertrouwen van de ondernemers is misschien nog wel sterker gecrasht dan het aantal uitstaande kredieten.

Er is nochtans een internationaal erkend instrument om de private investeringen op te krikken: verminder het overheidsbeslag! Verlaag dus de belastingen, maar koppel dat aan besparingen, zodat het overheidsbeslag ook daadwerkelijk vermindert. In normale tijden is er al een link tussen een lager overheidsbeslag en private investeringen. In tijden van crisis zal het effect groter zijn. Het hoeft geen betoog dat dit precies het omgekeerde is van deficit spending. Dit laatste verhoogt het overheidsbeslag via hogere uitgaven die later gecompenseerd worden door meer belastingen. In ons voorstel blijft de begroting in evenwicht door sterk in te grijpen in de omvang van de publieke sector.

Welke belastingen komen in aanmerking? Een verlaging van de werkgeversbijdragen ligt het meest voor de hand. Door de kost van arbeid te doen dalen, zullen de werkgever overgaan tot meer aanwervingen en minder ontslagen. Meer jobs stimuleert ook nog eens de private consumptie, zonder private investeringen te verdringen. De vennootschapsbelasting kan worden verlaagd. En waarom geen nieuwe wet Cooreman-Declercq? In het huidige beursklimaat is aandelenkapitaal zeer duur. Nochtans lijkt het voor de hand te liggen dat private ondernemingen hun investeringen financieren met eigen middelen in plaats van bankkredieten. Het is precies die overdreven kredietverlening die de huidige crisis heeft veroorzaakt. Het fiscaal stimuleren van aandelen kan het beursklimaat verbeteren.

Wellicht zijn er nog verschillende andere interessante voorstellen. Maar de conclusie is duidelijk: deficit spending is niet de oplossing.

Ik weet dat het politiek incorrect is, maar ik heb vandaag mijn dikke trui uitgedaan, en de verwarming op mijn bureau een graadje hoger gezet.

Ere wie ere toekomt, schrijft Kristof Windels vandaag in De Morgen, over het feit dat Herman Brusselmans opmerkte dat bij Racing Genk een speler, de Hongaar Daniel Tözser met name, het rugnummer 88 draagt. Het nummer 88 zou in extreem-rechtste kringen verwijzen naar HH, wat staat voor Heil Hitler.

Het is een twijfelachtige eer. Ik denk dat we hier te maken hebben met een frappant voorbeeld van links fascisme. De term "links fascisme" is van mij, maar ik heb me laten inspireren door het boek van Jonah Goldberg "liberal fascism". Nu bedoeld Goldberg met een "liberal" iemand die ideeën heeft die tegengesteld zijn aan een "conservative". Een accurate vertaling van liberal zou dus progressief moeten zijn, in plaats van liberaal. Progressieven bevinden zich meestal ter linkerzijde van het politieke spectrum en conservatieven rechts, vandaar dus links fascisme.

Waarom is dit een voorbeeld van links fascisme?

Ten eerste omdat Herman Brusselmans er al vanuit gaat dat de schuld van de speler vaststaat. Tözser heeft met zijn rugnummer bewust willen verwijzen naar Hitler en dat kan niet. Ook de sterke man van Genk, Jos Vaesen, gaat uit van de schuld van zijn werknemer. Als Brusselmans gelijk heeft; stelt Vaesen, is het een uitgemaakte zaak. Het maakt dan niet uit om welke reden hij dat rugnummer draagt, het feit dat het kan uitgelegd worden als een verwijzing naar Hitler is voldoende. De beslissing ligt niet meer in handen van de speler, orakelt Vaesen. Weg met dat rugnummer, ook al draagt hij het vijf jaar en heeft niemand er een opmerking over gemaakt. Alleen een linkse schrijver valt erover. De werkwijze van Brusselmans en Vaesen gaat echter in tegen het principe dat in een rechtstaat iedereen onschuldig is tot het tegendeel is bewezen. Brusselmans, noch Vaesen, hebben aangetoond dat Tözser het nummer NIET draagt om de redenen die de speler zelf heeft opgegeven. Dat ze dat niet gedaan hebben, én toch de speler veroordelen, dat noem ik dus fascisme. Het is hoe dan ook een democratische rechtstaat onwaardig.

Ten tweede wat de grond van de zaak betreft. Een samenleving waarin elke uitspraak over of zelfs maar symbolische verwijzing, al dan niet bewust, naar opvattingen of ideologiën die niet naar de zin zijn van bepaalde linkse kringen, verboden of verwijderd worden, glijdt onherroepelijk af naar het fascisme. Voor je het weet mag ik hier de naam van AH niet meer vermelden omdat mijn teksten wel eens door een Jood gelezen zou kunnen worden. En omdat het steevast gaat om extreem-rechtse opvattingen en ideeën kan dat fascisme niet anders dan als links fascisme worden bestempeld. 88 mag niet, 15212 en 1019 nog wel (1). Overigens, gisteren ging het nog over extreem-rechtse uitspraken, vandaag al over verwijzingen naar extreem-rechtse symbolen. Morgen is gematigd rechts aan de beurt. Overmogen het politieke centrum. De weg naar het linkse fascisme zal dan voltooid zijn.

(1) Wie weet waar deze getallen voor staan?

UPDATE

Genk heeft intussen beslist dat de speler zijn rugnummer mag behouden. Hysterische Herman (88) gaat niet akkoord, zelfs niet wanneer de speler geen kwade bedoelingen had. Ik stel voor dat Hysterische Herman (88) voortaan alleen nog maar boeken schrijft van hooguit 87 bladzijden. Anders moeten ze nog uit de handel worden genomen. 

Multinationals zijn weer in vandaag de dag. Overal in Europa proberen de regeringen mekaar de loef af te steken om multinationale ondernemingen in eigen land te verankeren. In Vlaanderen werkt de ex-baas van de kleine (en middelgrote) zelfstandigen zich uit de naad om de multinational Opel in Antwerpen te houden. Diezelfde ex-baas van Unizo, intussen minister-president van de Vlaamse regering, kondigde bovendien onlangs nog met onverholen trots de oprichting aan van een XL-fonds zodat de Vlaamse regering nu ook kapitaal kon verschaffen aan grote (meestal buitenlandse) ondernemingen. Het kan verkeren...

Het uitzwerven van multinationals over de wereld is één van de manieren waarop de economieën van de verschillende landen zich met mekaar integreren. In dit opzicht overigens is globalisering geenszins een nieuw fenomeen, maar één dat sinds de tweede wereldoorlog, en dan met name sinds de jaren zestig in een versnelling is geraakt. In die periode was er ook weinig kritiek te horen op multinationals. De reden was simpel: een land als België bevond zich immers aan de ontvangende kant. Met name in de automobielsector werd door multinationals als Ford massaal geïnvesteerd in ons land. De globalisering via private multinationale investeringen was geen echte globalisering want grotendeels beperkt tot het reeds ontwikkelde Westen. Amerikaanse multinationals investeerden in West-Europa en vice versa. De Derde Wereld liet men grotendeels links liggen, met uitzondering op het vlak van grondstoffen.

Die periode is echter voorbij. En nu ons land niet langer meer aan de ontvangende kant staat, kunnen multinationals bij wijze van spreken niets goeds meer doen. Multinationals zijn ok zo lang ze hier investeren, maar het zijn baarlijke duivels als ze ons links laten liggen. In het eerste geval krijgen ze applaus, in het andere geval pek en veren. Maar de drijfveer waarom multinationale ondernemingen liever investeren in Oost-Europa, China, India of zelfs sommige landen in Afrika dan in ons land is precies dezelfde als de reden waarom ze zo graag investeerden in Genk, Antwerpen en Gent in de jaren zestig van vorige eeuw. Die drijfveer is : winst.

De jaren zestig van vorige eeuw waren een periode van groeidende welvaart in ons land. Dat we zo aantrekkelijk waren voor multintionals speels ongetwijfeld een rol. Uiteindelijk bleken ze nog niet eens zo’n slechte werkgevers te zijn. Ja, veel van het werk was afstompend. En er moest in ploegen worden gewerkt. Maar de beloning was navenant, en de ondernemingen investeerden ook op andere manieren in het welzijn van hun werknemers. Vakbonden ten slotte zijn er ook beter vertegenwoordigd dan in KMO’s (Kris Peeters was een felle tegenstander van vakbondsvertegenwoordiging in KMO’s, of is hij ook op dit vlak van mening veranderd?), reden waarom ook met name zij de eersten zijn om het vertrek van zo’n kapitalistische gigant proberen te verhinderen.

Ook nu spelen multinationals en al bij al positieve rol in het ontvangende land. In China bijvoorbeeld betalen de buitenlandse multinationals de hoogste lonen, gebruiken ze de meest milieuvriendelijke productiemethoden, en staan ze welwillender tegenover vakbonden dan de eigen Chinese staatsondernemingen.

De drijfveer is dezelfde als toen, de gevolgen voor het ontvangende land grotendeels ook. Het enige verschil is dat de ontvangende landen niet meer dezelfde zijn. Aan de ene kant maakt dat de tegenstanders van globalisering nijdig. De vakbonden vinden het niet "eerlijk "dat ze liever in Polen investeren dan in België. Eerlijk misschien niet, maar eerlijk tegenover wie? Als Polen nu interssanter is als investeringsplaats, is het dan eerlijk om er niet te investeren?

En aan andere andere kant schieten de Europese regeringen in een kramp. Die grote ondernemingen zullen en moeten hier blijven. België, land van KMO’s? Laat me niet lachen, zegt Kris Peeters, de ex-Unizo baas, ik steek mijn uw geld in multinationals.

Should we support consumers or businesses?

Deflation of course is a problem because if prices go down consumers will postpone consumption for as much and as long as they can. Especially consumers with lot’s of debt will prefer to wait because their debt burden has increased. So there is a case for putting extra money in the hands of consumers now. On the other hand deflation increases the purchasing power of consumers. They can buy more goods with the same amount of money they have, they just choose not to do so.  But financially speaking consumers are not the worst hit group in society these days. Businesses are. They are the ones who don’t get loans, while profits are plummeting. If they want to invest - which also counts as spending - they don’t have the money to do so, and neither can’t they find outside sources, like banks or the stock market.

This means that Arnold Kling is right. Restoring profits is the key to recovery.

It has been a notable trend for many years now that the Left is trying to lump together very different kinds of right-wing thought. Being on the Right then becomes suspect by definition, whatever the actual content of one’s convictions. Moreover, if you belong to the Right you are just one step  removed from being part of the authoritarian and xenophobic extreme Right. And because the extreme Right obviously is extremely bad, even being moderately Right still is pretty awful. Thus argues the Left. But as Conservative John Redwood rightly (pun intended) points out, there are many different groups within the (British) Right:

1. Euroscepticism. Anyone who believes we should be governed from Westminster rather than Brussels, keeping the accumulated liberties of our country and using its representative institutions and courts as the main source of authority are now called “right wing” for such beliefs. This means that a substantial number of figures in the Labour party, including Tony Benn, become right wing.
2. Believers in free markets. Anyone who believes that in most areas of production and economic activity it is better to leave people and companies reasonable freedom to compete and choose, rather than putting more things under state control, is said to be “right wing”. This makes Gordon Brown “right wing” for his recent defence of free trade and free markets in Davos.
3. The Civil libertarian right. Those of us who believe in trial by jury, no detention without charge and trial, the right of free speech and the right to undertake peaceful protest, the right to be free of state snooping and thought monitoring are now said to be “right wing”. This also includes an honourable minority of Labour MPs who have faithfully supported civil liberties against the attacks of this government.
4. The authoritarian right. Those who believe in giving the state more power to eavesdrop, detain, monitor, and restrain in the cause of anti terrorism or civil obedience are also said to be “right wing”. This includes the actions of the present government, under the Blunkett wing of New Labour.
5. The Christian right. Those who wish the state to follow policies which accord with their views of Christian teaching are also often said to be “right wing”. In the USA the religious right are an important part of the Republican coalition. In the UK the causes of controlling abortion, the right to life, and the outlawing of various scientific practises and experimentation are not party matters but free vote ones. The coalition of support includes a number of Catholic Labour MPs as well as Conservatives. This part of the right also includes the wish to use some aspects of public policy to support the traditional family, which again runs across party lines.

You can quibble with the categories Redwood uses, and obviously there will be differences between countries, but the exact classification is not important. What is important is that you can actually be a member of a party on the left while being classified in some cases as a person with right-wing convictions. Many civil libertarians for instance belong to a left-wing party like British Labour. Many ardent supporters of the free market consider themselves progressive. Question authority, think for yourself, said left-libertarian Timothy Leary. But questioning authority is not the sole prerogrative of the left.

Another important aspect of this way of looking to the Right is that one group can hold the opposite view of another right-wing group. The civil libertarian Right stands opposed against the authoritarian Right (and the authoritarian Left). I consider myself as a free market radical. So in a way I’m an extreme Rightist. But nevertheless I have no affinity whatsoever with the real extreme Right. For instance, the extremist Flemish nationalists of Vlaams Belang are against economic migration. So they oppose a really free international labor market. And their economic program contains a passage saying that trade with other nations can only be possible if their level of economic development is the same as ours. But this means a denial of one of the most important laws of international free trade, Ricardo’s law of comparative advantage. The radical and xenophobic Flemish nationalists are anything but free market radicals. They are in fact the opposite.

However that may be, it shows that lumping together all kinds of right-wing thought is an illegitimate and rather despicable strategy. It is however a strategy used by the Left for quite a long time now. Time to put a stop to it.

Op zijn weblog Econoshock omschrijft Geert Noels de zeven hoofschuldigen van de financiële crisis. Verrassend voor mij is de hoge notering voor de "hedge funds". Ze staan bij Geert Noels op de derde plaats:

Een foutieve naam is ‘hefboomfondsen’, alhoewel het hefboomeffect van sommige een belangrijk stuk van het probleem bevat. Maar dat deze fondsen bijna ongereguleerd het financiële systeem mochten exploiteren, tart alle verbeelding. De continentale visie was altijd om deze fondsen aan banden te leggen. Maar de Angelsaksiche weerstand, gestuurd door Londen en Wall Street, hinderde betere regulering. Het zou fout zijn deze piraten opnieuw op de financiële snelwegen toe te laten. 

Probleem is dat de bewijsvoering dat de hedge funds zich als piraten hebben gedragen flinterdun is. Sterker nog, in feite haalt Geert Noels zelf geen enkel bewijs voor hun slecht gedrag aan, los van de vaststelling dat ze ongereguleerd zijn. Dat enkele feit is nu blijkbaar genoeg om ze te veroordelen. Frappant is eigenlijk dat Noels in eerste instantie de hedge funds lijkt vrij te pleiten: "een foutieve naam is ’hefboomfondsen’". Juist, want tijdens de voorbije crisis was de leverage bij de banken hoger dan bij de meeste hedge funds. Het waren precies de banken - de gereguleerde sector (in vergelijking met de hedge funds) - die zich als echte hefboomfondsen gedroegen, door te beleggen in risicovolle effecten met geld dat niet van hen was. Maar geen woord over de banken, terwijl de hedge funds het brons krijgen toebedeeld.

De vergoedingsstructuur van de managers van hedge funds zet eerder aan tot voorzichtigheid in plaats van het nemen van onnodige risico’s. Wat je doorgaans doet als je niet met je eigen geld investeert. Het grootste deel van de vergoeding van die managers is immers gebaseerd op de winst, terwijl bij andere fondsen, zoals pensioenfondsen, de vergoeding gebaseerd is op het aantal transacties of de omvang van het fonds. Bovendien zijn de managers van hedge funds tegelijk ook investeerder: zij zetten zelf ook geld in. Dit alles om maar te zeggen dat hefboomfondsen inderdaad een foutieve naam is voor "hedge funds".

Maar goed, het hefboomeffect van sommigen bevat dus "een belangrijk stuk van het probleem". Het woord "belangrijk" behoeft nuancering. Het hefboomeffect (de "leverage") bij hedge funds was 3,9 op 1. Dus, voor elke 3,9 dollar of euro aan activa werd 1 dollar gefinancieerd met eigen middelen ("equity") en 2,9 dollar of euro met geleend geld. Bij de banken is de leverage gemiddeld veel hoger: 15 op 1. Bij een financiële instelling als Freddy Mac (ook een hoofdschuldige volgens Geert Noels, maar minder belangrijk dan de hegde funds)  was de leverage het dubbele hiervan: de verhouding schulden/eigen middelen bedroeg 30 tegen 1. Als het hefboomeffect een belangrijk stuk van het probleem is, ligt het probleem niet voor het belangrijkste stuk bij de hedge funds.

Ja, hedge funds hebben ook veel verliezen geleden. Maar dat was maanden NA de eerste waardedalingen op de beurs. En bovendien presteerden ze beter dan meeste beursindexen en beter dan andere soorten fondsen, precies dankzij het gebrek aan regulering, waardoor innovatie en diversificatie mogelijk werd, en door de specifieke vergoedingsstructuur die aanzet tot de nodige voorzichtigheid. Daardoor hebben de hedge funds tijdens de voorbije crisis eerder een stabiliserende rol gespeeld. Ze hebben hoe dan ook geen schuld aan het veroorzaken van de crisis. Ze waren oorspronkelijk niet de belangrijkste investeerders in "mortgage backed securities" en "collateral debt obligations", de effecten die al de miserie hebben veroorzaakt. Niet toevallig is er geen enkel hedge funds gered moeten worden. Maar door zich nu als investeerder op te stellen, verhinderen ze wel dat al die "rommelleningen" nog verder in waarde dalen.

Het brons, kortom, is onverdiend.