Els Keytsman, vroeger bij Groen, tegenwoordig diensthoofd politieke dienst van Oxfam (duidelijk een apolitieke en onafhankelijke organisatie dus), kant zicht tegen ggo’s. En ze heeft daar goede redenen voor, vindt ze:

Rijst is het basisvoedsel voor de helft van de wereldbevolking. Genetisch gemanipuleerde rijst daarentegen vormt een bedreiging voor de voedselzekerheid, de landbouw en de biodiversiteit. Nu heeft Bayer rijst genetisch gemanipuleerd om bestendig te worden tegen hoge doses glufosinaat, een giftig bestrijdingsmiddel.

Deze rijst belandt dus mogelijk binnenkort op ons bord. Als de Europese Unie de import van de rijst van Bayer toestaat, kunnen boeren in de VS en op andere plaatsen in de wereld die rijst snel beginnen zaaien. De Europese Unie kan wel verhinderen dat de ggo-rijst van Bayer (LL62) wordt toegelaten.

GGO-rijst verbieden: daar zijn goede redenenen voor.

Om te beginnen is glufosinaat zo giftig dat het op termijn zal worden verboden in Europa. Da’s alvast een logischere oplossing dan het gif eerst toe te laten en daarna bedrijven ggo-gewassen te laten ontwikkelen om gifbestendig te zijn. Vind ik toch.

Verder is voor boeren dergelijk ggo-zaaigoed een vloek. De grote multinationale zaaigoedconcerns maken de boeren afhankelijk maken van hun genetisch gemanipuleerde zaaigoed.

Ik ben niet overtuigd. Die ggo-gewassen worden niet ontwikkeld om gifbestendig te zijn, maar om bestendig te zijn tegen aanvallen van allerlei ongedierte, zodat het gebruik van glufosinaat overbodig wordt. Dat de overheid eerst het gif heeft toegelaten, is geen argument tegen het ontwikkelen van gewassen die het gebruik van dat gif vermijdt. Vind ik toch.

Bovendien worden niet alleen ggo-gewassen ontwikkeld die bestendig zijn tegen ongedierte. Soms worden dergelijke gewassen ontwikkeld zodat meer kan worden geteeld met gebruik van kleinere oppervlaktes. Nu is precies het overmatig gebruik van landbouwgrond een belangrijke oorzaak van het vernietigen van de dierlijke habitat en dus onrechtstreeks een belangrijke oorzaak van de verminderde biodiversiteit. Een oordeelkunig gebruik van de techniek van genetische modificatie kan met andere woorden een zegen zijn voor de biodiversiteit.

Soms ook worden dergelijke gewassen ontwikkeld zodat ze grotere hoeveelheden van bepaalde voedingsstoffen bevatten zoals mineralen en vitamines. Een voorbeeld is Golden Rice dat grote hoeveelheden provitamine A bevat zodat de aantasting van het immuunsysteem van kinderen in ontwikkelingslanden kan worden tegen gegaan. En dus heel wat vroegtijdige sterfgevallen vermeden. Bedoeling was trouwens om deze "golden rice" zonder licentie beschikbaar te stellen aan boeren met een laag inkomen, waarmee dus tegemoet zou gekomen zijn aan het tweede bezwaar van Els Keytsman. Waarom dat niet gebeurd is? Gevechten over patentrechten enerzijds en een blind verzet van Greenpeace tegen alle vormen van ggo’s. Nu is dat eerste probleem gemakkelijk op te lossen: geen patenten meer toekennen. Het tweede lijkt me onoverkomelijk.

Haar tweede bezwaar houdt overigens geen steek. Als we de consumptie van elk product, waarvan de industriële structuur iets te veel in het voordeel van de multinationals is, gaan verbieden, zullen we ons in de toekomst met water en brood tevreden moeten stellen. Indien we echter de redenering van Els volgen lijken bananen mij een betere kandidaat voor een verbod dan gemodificeerde rijst. De geschiedenis van de teelt van dat gewas is immers geschreven in bloed.

Wat mij betreft: geen bananen op mijn bord!

Today the Belgian parlament discusses the recommendations of a special committee installed to investigate the banking crisis in Belgium. One of the most remarquable recommendations is a Belgian Glass-Steagal Act separating commercial banks and investment banks. I do not think much about that proposal because I do not think that the so-called universal banks (combining the activities of commercial banks and investment banks) are the root cause of this crisis. The subprime loans were put out by brokers and thrifts, the mortgage backed securities and collateral debt obligations were traded by investment banks like Bear Stearns and the insurance against debt default (the so called credit default swaps) was provided by insurance companies like AIG. It were in fact the financial markets that tied all these separated insitutions together. All those financial institutions - Bear Stearns, Lehman Brothers, AIG - were not necessarily too big to fail, they were too interconnected to fail.

It is, of course, true that the situation in Europe is different. All big three banks in Belgium that had to be rescued were universal banks. And they were too big to fail. One of them - Fortis - was even too big to save and had to be sold to a foreign bank. But those banks did not lend loans with subprime qualities themselves, at least not in Belgium. The lowering of lending standards did not occur here. All those banks did invest a lot in the so-called structured products like CDO’s. They were universal banks but with an unhealthy obsession for the investment bank division where returns were high enough to placate shareholders.

So what to think then about the proposal to make a legal destinction between commercial banking and investment banking? I think that the proposal only makes sense if it means that investment banks are allowed to go bust. If they take on too much risks they will not be bailed out. Create, in other words, a really free market in investment banking. At the same time this makes it possible to keep this part of the business relatively unregulated. Commercial banking on the other hand can be regulated closely to protect depositors. High returns are not available here, but your money at least is safe. However, even this solution has it’s problems, but let’s turn the mike over now to Arnold Kling:

On the whole, I would rather see banks regulated more closely, in order to protect depositors. But one has to recognize that such a policy implies that the non-bank financial sector will be free to take advantage of regulatory restrictions on banks. If this approach is adopted, one has to be willing to let these uninsured competitors fail, rather than treat them as too big to fail. Since we have not demonstrated an ability to allow large financial institutions to fail, I cannot make any claims that my preferred approach is feasible.

I don’t think Belgium can do this on it’s own, it has to be a European proposal, but as the Turner Review points out the legal separation between investemen banking and commercial banking is not realistic in today’s international financial environment and has never been adopted in Europe (unlike the United States) anyway.

Says Gene Healy of the right-wing Cato Institute:

On Thursday, the Obama administration released previously classified memos detailing interrogation techniques used against enemy prisoners. In the memos, Bush administration lawyers assured the CIA that waterboarding detainees and keeping them awake for a week or more was perfectly legal. Bush partisans insist that such methods aren’t torture, and that Obama has done grave harm to national security by revealing them. They’re wrong on both counts.

Conservative legal analyst David Rivkin, one of Bush’s most reliable defenders, insists that "any fair-minded observer" would conclude that the documents prove that "the Bush administration did not torture." But it’s hard to understand how anyone could call what the administration did by any other name. Rivkin’s assertion is on a par with left-wing diehards’ claim that President Clinton didn’t commit perjury.

Let’s start with waterboarding. If it’s not torture, then maybe we owe an apology to the Japanese soldiers we prosecuted for it after WWII. It felt "like I was drowning," Lieutenant Chase Nielsen testified in a 1946 war crimes trial, "just gasping between life and death."

True, the CIA administered the "water cure" only to three prisoners (183 times in a month to one of them). And none of the other techniques—"stress positions," "sleep deprivation," "cramped confinement," etc.—repulse us like the rack and the thumbscrew do.

That’s why Bush administration defenders prefer to describe each technique in isolation, glossing over the fact that it was the relentless combination of such tactics for extended periods that made them rise to the level of torture.

US law defines torture as the infliction of "severe physical or mental pain or suffering." Susan Crawford, the lawyer appointed by President Bush to oversee Guantanamo Bay trials, refused to refer one detainee’s case for prosecution, because the combination of these techniques "met the legal definition of torture."

But don’t take her word for it. Read the descriptions military personnel provided of prisoners’ reactions to "enhanced interrogation": "Detainee began to cry. Detainee bit the IV tube completely in two. Started moaning.... Yelled for Allah. Urinated on himself.... Trembled uncontrollably." Does that meet the statutory definition? Gosh yes, that’s a tough legal question.

The point here isn’t to make you shed a tear for Al Qaeda prisoners; mass murderers (actual or aspiring) are pretty hard to feel sorry for. But anyone who understands the issue ought to feel some remorse over the damage our policy did to the rule of law and American interests abroad.

Obama has announced that he won’t prosecute CIA line officers, and it’s unlikely that anyone else will face criminal sanctions for their role in the program. Even so, it’s clear that the policy was, at the very least, criminally stupid.

Imagine if, shortly after 9/11, someone had told you that the US government would adopt an interrogation policy based on Chinese Communist techniques designed to elicit false confessions. You’d have thought that person was pretty cynical. But he’d turn out to be exactly right.

(...)

It’s hardly surprising, then, that, as one former high-ranking intelligence official told the Washington Post: "We spent millions of dollars chasing false alarms." Beaten savagely by Egyptian torturers, one victim of our "extraordinary rendition" program concocted a story about Saddam Hussein giving Al Qaeda WMD training. That story made it into Colin Powell’s UN Security Council speech selling the Iraq War.

Robert Kaplan used to defend torture, because it could be just possible to prevent another 9/11. The tortured person could reveal enough information so that another plot could be foiled. What instead happened is that torture gave the American government the possibility to sell a war on false pretenses. Unforgivable.

Tolerantie. Dat lijkt toch vooral iets te zijn wat de ander moet opbrengen tegenover zij die zelf veel last van intolerantie blijken te hebben. De mensen van het Joods Actueel bijvoorbeeld vinden dat we van Israel veel moeten tolereren: Palestijnen afsluiten via een muur op grondgebied dat niet tot Israël behoort, Libanon binnen vallen, Gaza opnieuw aanvallen met buitensporig geweld enzovoorts. Maar zelf staan ze zeer intolerant tegenover alles wat als een beetje onvriendelijk tegenover de Joden kan worden uitgelegd, met de opvoering van Samson en Delila als laatste voorbeeld. Het Joods Actueel heeft het blijkbaar zeer moeilijk met vrijheid van meningsuiting. Nochtans een essentieel onderdeel van een democratie, zoals Israël, en net een belangrijke reden om de bestaandsreden van dat land te verdedigen.

En dan is er natuurlijk de rel rond Milk Inc. als afsluiter dit jaar op Rock Werchter. Als één van de afsluiters moet ik zeggen, want rockliefhebbers kunnen nog altijd voor Metallica kiezen, nochtans nu ook weer niet de meest alternatieve rockband ter wereld. Het is niet dat je geen kritiek kunt hebben op de keuze van Herman Schuermans. Maar hij verplicht niemand om naar Milk Inc. te gaan luisteren. Vroeger had je geen keuze, nu heb je er tenminste één. Een echte keuze dan nog. Maar dat is voor al die anti-commerciële alternatieve progressievelingen, waarvan we verwachten dat ze tolerantie hoog in het vaandel dragen, blijkbaar niet te verteren. Zo wordt zelfs opgeroepen om het optreden van Milk Inc. effectief onmogenlijk te maken. Veel progressieven zijn in dit bedje ziek: tolerantie is goed, zo lang ze zelf maar niet tolerant moeten zijn.

...yes, and so are many Americans:

Only 53% of American adults believe capitalism is better than socialism.

The latest Rasmussen Reports national telephone survey found that 20% disagree and say socialism is better. Twenty-seven percent (27%) are not sure which is better.

Adults under 30 are essentially evenly divided: 37% prefer capitalism, 33% socialism, and 30% are undecided. Thirty-somethings are a bit more supportive of the free-enterprise approach with 49% for capitalism and 26% for socialism. Adults over 40 strongly favor capitalism, and just 13% of those older Americans believe socialism is better.

Investors by a 5-to-1 margin choose capitalism. As for those who do not invest, 40% say capitalism is better while 25% prefer socialism.

There is a partisan gap as well. Republicans - by an 11-to-1 margin - favor capitalism. Democrats are much more closely divided: Just 39% say capitalism is better while 30% prefer socialism. As for those not affiliated with either major political party, 48% say capitalism is best, and 21% opt for socialism.

That last result I find especially surprising. There are so many socialists among the Democrats, while we always hear that Republicans and Democrats are the both wings of the same business party. On the other hand, there are many capitalists among those who are neither Republican or Democrat. Libertarians do not seem to have a place in the current two-party system, while socialists have (or they think they have). Meanwhile, the real capitalist nation these days seems to be...Russia:

Arkady Dvorkevich, the Kremlin’s chief economic adviser, said Russia would favour the inclusion of gold bullion in the basket-weighting of a new world currency based on Special Drawing Rights issued by the International Monetary Fund.

And contrast Obama with Putin:

We must not revert to isolationism and unrestrained economic egotism. The leaders of the world’s largest economies agreed during the November 2008 G20 summit not to create barriers hindering global trade and capital flows. Russia shares these principles.

Although additional protectionism will prove inevitable during the crisis, all of us must display a sense of proportion.

Excessive intervention in economic activity and blind faith in the state’s omnipotence is another possible mistake.

True, the state’s increased role in times of crisis is a natural reaction to market setbacks. Instead of streamlining market mechanisms, some are tempted to expand state economic intervention to the greatest possible extent.

The concentration of surplus assets in the hands of the state is a negative aspect of anti-crisis measures in virtually every nation.

In the 20th century, the Soviet Union made the state’s role absolute. In the long run, this made the Soviet economy totally uncompetitive. This lesson cost us dearly. I am sure nobody wants to see it repeated.

Nor should we turn a blind eye to the fact that the spirit of free enterprise, including the principle of personal responsibility of businesspeople, investors and shareholders for their decisions, is being eroded in the last few months. There is no reason to believe that we can achieve better results by shifting responsibility onto the state.

And one more point: anti-crisis measures should not escalate into financial populism and a refusal to implement responsible macroeconomic policies. The unjustified swelling of the budgetary deficit and the accumulation of public debts are just as destructive as adventurous stock-jobbing.

(Hat tip: David Beito)

Een zeer interessant bericht vandaag in Het Laatste Nieuws:

Een team wetenschappers heeft in de ruïnes van de WTC-torens onderdelen gevonden van een zeer professioneel gemaakt springtuig. Dat schrijft het Open Chemical Physics Journal.

Super-thermiet
Het team verzamelde in de dagen en weken na 9/11 stalen van het puin en vond daarin "rood-grijze chips en super-thermiet". Dat laatste is een mengsel van een metaalpoeder en metaaloxide dat gebruikt wordt bij brandgranaten, vuurwerk en in springladingen om gebouwen op te blazen. Super-thermiet is allesbehalve vrij te verkrijgen en in de VS wordt de handel volledig gecontroleerd door de overheid.

Rapport verwijderd, prof op brugpensioen
Het onderzoek werd geleid door Steven E. Jones, een professor van de Brigham Young University in Utah. In September 2006 werd zijn rapport uit de database van de unief verwijderd en werd Jones op brugpensioen gestuurd. De officiële conclusie van de overheid blijft dat de WTC-torens bezweken door de inslagen van de twee vliegtuigen, maar het rapport van Jones zal de samenzweringstheorieën weer nieuw leven inblazen.

Dus toch een inside job? Ik beperk met tot het verschaffen van wat verdere documentatie. Vervolgens twee korte opmerkingen. Hier meer over Steven E. Jones. De professor vertelt zelf zijn verhaal in deze video (zeer slechte kwaliteit):

De peetvader van de 9/11-samenzweringstheorieën is David Ray Griffin. Debunking 9/11 Debunking (verschrikkelijke titel) het meest interessante boek. Hier ten slotte vind je het artikel uit Open Chemical Physics Journal.

De korte opmerkingen dan. Ten eerste; straf dat de theory van Jones nu pas de "mainstream" pers haalt. Hij verkondigt ze al jaren en werd ervoor op brugpensioen gestuurd. Niet alleen zijn theorie werd jarenlang genegeerd, maar ook het feit dat zijn rapport werd onderdrukt. Moedwillig?

Ten tweede. De officiële versie van 9/11, namelijk dat Osama Bin Laden en zijn kornuiten val Al Qaeda het gedaan hebben, is óók een samenzweringstheorie, die evenmin bewezen werd voor een onafhankelijke rechtbank. Het is dus geen kwestie van samenzwerignstheorieën nieuw leven in te blazen. De kwestie is welke samenzweringstheorie waar is. Het minste wat we nodig hebben is dat er onafhankelijk onderzoek komt (dit was géén onafhankelijk onderzoek) waarbij ook de niet-officiële samenzweringstheorieën ernstig worden genomen.

Gisteren ook Puur Persoonlijk met Guy Verhofstadt gezien? Tijdens één van de weinige puur persoonlijke momenten gaf de gewezen premier toe dat hij het zeer moeilijk heeft om iemand te bedanken. Zelfs niet zijn secretaresse waarmee hij meer dan dertig jaar heeft samen gewerkt.

Ik moet dan ook de meest gelukkige persoon ter wereld zijn. Ik beschik namelijk over een brief van Guy Verhofstadt waarin hij mij persoonlijk bedankt voor de geleverde prestaties. Een heel mooi gebaar was dat.

Ik denk dat ik die brief nu maar eens ga inkaderen. 

Het feit dat banken zich hebben ingelaten met lucratieve maar uiteindelijk zeer risicovolle praktijken zoals de fameuze als effecten verpakte rommelkredieten (gestructureerde producten), blijft voor velen het meeste schandalige aspect rond de financiële crisis. Velen - zoals de Leuvense professor economie Paul De Grauwe - pleiten er dan ook voor dat banken zich terug zouden plooien op hun traditionele activiteiten: het ophalen van deposito’s en met dat geld leningen verstrekken aan burgers en bedrijven. Een saaie activiteit weliswaar, en één waar niet veel mee te verdienen valt, maar door op deze manier aan bankieren te doen, verminder je het risico op een zware financiële crisis. Paul De Grauwe pleit dan ook voor een wettelijk vastgelegde splitsing tussen traditionele depositobanken en spaarkassen - zoals de ASLK of de BAC vroeger - enerzijds en zakenbanken anderzijds. Alleen die laatsten zouden nog mogen investeren in effecten en participeren in bedrijven.

Het is ongetwijfeld waar dat de tendens naar "universele banken" - banken die dus de functie van zakenbank en depositobank in zich verenigen - niet echt voordelig is gebleken. De meerwaarde is beperkt, en bovendien krijgen dergelijke universele banken al gauw het karakter van een systeembank - zoals Fortis - een bank die de overheid moet rechthouden als het misgaat om te voorkomen dat het hele financiële systeem ten onder gaat. De splitsing van dergelijke banken zou dus iets kunnen doen aan het "too big too fail"-syndroom. Bovendien met je de voordelen van schaal en integratie afwegen met de voordelen van specialisatie. Het beste wat je van iemand als Maurice Lippens of Herman Verwilst kan zeggen is dat ze in feite niet goed vertrouwt waren met al die gestructureerde producten: Verwilst kwam uit de wereld van de spaarkassen (ASLK) en Lippens had weliswaar ervaring als zakenbankier maar dan vooral in het overnemen van en participeren in bedrijven. Toch nog iets heel anders dan "mortage backed securities", CDO’s en CDS’en. Mijn vermoeden is dat Lippens en Verwilst de ogen dichtknepen voor de praktijken van hun "traders" in de V.S. Zo lang ze maar een mooie return aan hun aandeelhouders konden aanbieden.

Dit gezegd zijnde, is het niet duidelijk of het voorstel van Paul De Grauwe uiteindelijk veel uitmaakt. In Europe werd er sowieso nooit op een wettelijke manier onderscheid gemaakt tussen depositobanken en zakenbanken. Er zijn altijd universele banken geweest in Europa. In ons land hebben we de Generale Maatschappij gehad, de voorloper van Fortis. Grooti-Britannië heeft altijd een tussenpositie ingenomen in die zin dat er een de facto scheiding werd gerespecteerd. Zo werd de beurs tot eind de jaren tachtig gedomineerd door kleine partnerschappen. Maar een verbod voor banken was er niet. Alleen in de V.S. werd in de jaren dertig door de Glass-Steagal Act een onderscheid gemaakt tussen zakenbanken en depositobanken, een onderscheid dat definitief werd opgeheven eind jaren negentig, door de regering Clinton nota bene (onder andere op voorstel van Robert Rubin, Alan Greenspan en ...Tim Geithner).  Alleen al gezien de verschillende geschiedenissen is een duidelijke wettelijk opgelegde separatie niet evident.

Bovendien is ze ook onrealistisch gezien de internationalisering van het financiële systeem. De scheiding had wellicht nog zin in de wereld van Bretton Woods, een wereld met vaste wisselkoersen, kapitaalcontroles, beperkte grensoverschreidende kapitaalstromen en relatief weinig internationale transacties. Maar die wereld is verdwenen en ondanks de opstoot van financiëel nationalisme (banken die zich terugplooien op hun thuismarkt), is het naief te denken dat ze terug komt.

Verder mogen we ook het kind met het badwater niet weggooien. Het verpakken van kredieten is op zich immers een goede zaak, op voorwaarde dat excessen (overdreven leverage) kunnen worden vermeden. Denk aan de bankcrisis in de jaren dertig. Die crisis was nu net een crisis van het traditioneel bankieren: indien de banken via gestructureerde producten aan diversificatie hadden kunnen doen was de crisis wellicht veel minder zwaar geweest. En we mogen hier niet vergeten dat de bankcrisis toen veel erger was dan nu, alleen bleef ze toen beperkt tot de V.S., omdat de financiële wereld internationaal veel  minder  geïntegreerd was.

We moeten ons ook de vraag stellen welke rol "universele banken" bij de huidige crisis hebben gespeeld. Antwoord: een zeer beperkte rol. Laten we eens overlopen:

-  Bear Stearns: enkel zakenbank, maar bleek net zoals universele banken óók een systeembank;
- Lehman Brothers: idem;
- Northern Rock, Washington Mutual, IndyMac, Wachovia, Countrywide Financial: spaarkassen, geen zakenbanken, maar wel verantwoordelijk voor het overgrote deel van de rommelkredieten;
- AIG: verzekeringsmaatschappij.

Uiteindelijk is het opheffen van de Glass-Staegal Act een goede zaak geweest. Want stel dat er geen samengaan van zakenbank en depositobank mogelijk was geweest. Dan had Bear Stearns niet overgenomen kunnen worden door JP Morgan Chase, Merryl Lynch niet gered worden door Bank of America, en hadden bovendien ook Goldman Sachs and Morgan Stanley in de problemen gekomen.

Het opmerkelijkste feit in deze crisis is voor mij dat ze haar oorzaak vindt in traditionele banken en spaarkassen ("thrifts") zoals IndyMac en Countrywide die zich halsoverkop hebben gestort in het verstrekken van rommelkredieten. De klassieke, sterk gereguleerde, sector dus, gecombineerd met de activiteiten van semi-overheidsbanken als Freddy en Fanny. Nu, als dit klopt, als we daar de oorzaak van de crisis moeten gaan zoeken, dan is het duidelijk dat een voorstel zoals dat van Paul De Grauwe daar niets aan zal veranderen.

There’s something exciting in the state of Denmark:

Op deze blog heb ik al meermaals gepleit tegen "deficit spending" als een manier om uit de crisis te geraken. Intussen blijkt dat de Hoge Raad van Financiën mij gelijk geeft in haar jongste advies over de begrotingsvooruitzichten tot 2014. Een hoog overheidstekort leidt tot stijgende rentevoeten:

Bij het uitblijven van krachtige maatregelen om de begroting te saneren, is het heel waarschijnlijk dat, zoals men dit ook in het verleden kon waarnemen (begin jaren ’80) en zoals men dit nu ook kan waarnemen met betrekking tot de overheidsschuld van bepaalde landen (Griekenland, Spanje, Ierland, enz.), men een verhoging van de risicopremie voor de Belgische schuld zal onder ogen moeten zien met op termijn als gevolg een verergering van het sneeuwbaleffect.

Een hogere risicopremie verhindert het economische herstel, en de hogere schuldaflossingen als gevolg van het sneeuwbaleffect zal ertoe leiden dat de overheid minder ruimte heeft voor andere initiatieven. De kans is dan heel groot dat we geconfronteerd zullen worden met lastenverhogingen enkel om de schuld af te lossen. Zo stimuleer je niet een economie, en beloon je nog maar eens de kredietverstrekkers, met name de banken. Verder stelt ook de Hoge Raad het bestaan van "ricardiaanse effecten" vast bij oplopende overheidstekorten:

Een stijging van de overheidstekorten (ontsparen) voorbij de drempel van de budgettaire houdbaarheid, leidt voor een deel althans tot een compenserende stijging van het privé voorzorgsparen (en dus eveneens een daling van de privé-consumptie en van de eraan gekoppelde economische activiteit). Dit doet zich dan voor zonder de meer klassieke effecten van financiële crowding out in rekening te brengen, aangezien de stijging van de risicopremie op de overheidsschuld van de landen een stijging van de kapitaalkosten (en dus van de productieve investeringen en van investeringen in vastgoed) voor de private actoren met zich mee brengt. Dit betekent dus niet alleen een inkrimping van de Keynesiaanse vraag op korte termijn, maar ook van het permanente endogene groeipotentieel op langere termijn.

Deficit spending, in andere woorden, helpt niet op korte termijn, en het is schadelijk op lange termijn.  Zelfs als we allemaal dood zouden zijn op de lange termijn, dan nog is het onverstandig maatregelen te nemen die ook op korte termijn de zaak niet vooruithelpen. Wat te doen? De Hoge Raad nogmaals:

De restrictieve begrotingsinspanning die de convergentieperiode (1992-1998) heeft getekend heeft evenwel snel geleid tot een verlaging van de spreads van de Belgische rentevoeten ten opzichte van de Duitse rentevoeten alsook tot een nieuw vertrouwen van de consumenten die inzonderheid tot uiting kwam in een daling van hun spaarquote en in een belangrijke onrechtstreeks ondersteuning van de economische activiteit.

Punt is dus niet dat de overheid moet ontsparen wanneer de consumenten hun handen op de knip houden. Nee, het is precies omgekeerd. De overheid moet zelf de tering naar de nering zetten zodat consumenten met het nodige vertrouwen het geld opnieuw laten rollen. En de overheid moet zelf sparen om de rentevoeten laag te houden en de private sector het vertrouwen te geven opnieuw te investeren. Het is eigenlijk bizar niet: dat om de binnenlandse vraag te stimuleren de overheid net het omgekeerde moet dan "Keynesiaanse deficit spending".

So let me get this straight. In 2007 only 12 companies (except banks) had a triple A rating. Solid companies like Johnson & Johnson, Pfizer and General Electric with decades of succesful history. The same year 64.000 financial off-balance Special Purpose Vehicles had an AAA rating from the same agencies.

To repeat: that’s twelve against sixty four thousand!

Now why a certain rating has been given certainly remains obscure. But the fact that there was a unprecedented boom in the number of AAA’s given must have been known, along with the fact that banks were clearly putting a huge amount of assets off their balance sheets.

Regulators and central banks must have been aware of both facts, but they never realized something fishy was going on here?