Op dit moment heeft Di Rupo zijn keuze tussen MR en Ecolo nog niet gemaakt. Het is, denk ik, ongezien dat er vijf weken na de verkiezingen nog altijd geen duidelijkheid is over de mogelijke coalitiepartners. Maar helemaal verrassend is dat nu ook weer niet.
De knoop ligt inderdaad aan Franstalige kant, alhoewel de problemen ook aan Vlaamse kant legio zijn. Ondanks de pogingen van Stefaan De Clerck om de spanningen tussen N-VA en CD&V weg te moffelen, is het duidelijk dat de relaties tussen de voormalige kartelpartners danig verzuurd zijn. En de verhoudingen tussen N-VA en Sp.a zijn zo mogelijk nog slechter. De Vlaamse regering is sowieso een verstandshuwelijk, maar tussen N-VA en Sp.a botert het hoegenaamd niet. Het Oosterweeldossier is daar eigenlijk maar één voorbeeld van. Neem nu het aangekondigde Vlaamse energiebedrijf. Dat bedrijf bestaat nog maar op papier, is in feite een eis van de N-VA, maar is nu helemaal op leest geschoeid van de SP.a. Zij hebben hun slag binnengehaald. Het Vlaams energiebedrijf zal energiebesparing en hernieuwbare energie gaan stimuleren, maar wordt zeker niet uitgebouwd als concurrent voor Suez/Electrabel, de droom van menig N-VA’er.
Nu verwijnen al deze spanningen als sneeuw voor de warme zomerzon van 2010, vergeleken met de problemen aan Franstalige kant. Punt is niet zozeer dat de keuze zo moeilijk is, punt is vooral dat geen van beide kandidaten redenen hebben om uberhaubt tot een federale regering toe te treden.
Laten we beginnen met Ecolo. Die partij is in de federale regering op overschot. Ze is enkel nodig voor een twee derde meerderheid noodzakelijk voor een staatshervorming. Op dat vlak zal ze een compromis moeten sluiten met de N-VA. In ruil voor wat? Voor toegevingen op vlak van kernenergie? Het omgekeerde staat te gebeuren. Ecolo zal eerder moeten aanvaarden dat de kerncentrales langer openblijven, alleen al maar om budgettaire redenen. Daarbij valt niet te vergeten dat de vader van de kernuitstap – Olivier Deleuze - nu fractievoorzitter is van Ecolo/Groen in de Kamer. Zie je die al een regeerakkoord goedkeuren – mét compromis inzake staatshervorming – waarbij de kernuitstap word teruggedraaid? En dan wordt van Ecolo ook nog eens verwacht in de regering te stappen zonder Groen! Ecolo heeft niets te winnen bij een compromis over de staatshervorming, maar heeft alles te verliezen bij toegevingen inzake kernenergie.
De MR heeft nog minder reden om in te gaan op de avances van de PS. Niemand twijfelt eraan dat Didier Reynders reikhalzend uitkijkt naar een nieuwe ministerportefeuille. Maar de rest van de MR? In de nieuwe federale regering komen ze te staan tegenover een versterkte PS én een versterkte as PS-CDH. Zeer waarschijnlijk kunnen ze daarbij niet meer rekenen op Open Vld. En eens in de regering zullen ze pijnlijke toegevingen moeten doen inzake BHV net nadat de FDF-burgemeesters in die kieskring elektoraal goed hebben gescoord, tegen de algemene trend voor de MR in. Dit terwijl ze in de oppositie naar hartelust kunnen schieten op de minste PS-toegeving. Overigens zijn ze dan de enige oppositiepartij van betekenis en ligt de hele rechterzijde voor haar open. Waarom zou de MR op zo’n ogenblik in een linkse coalitie stappen?
Mijn verwachting? Wellicht kiest Di Rupo dan toch voor Ecolo en zal die partij bereid gevonden worden mee te doen, op voorwaarde dat ook Groen! mee aan tafel schuift en dat er inzake kernenergie geen grote toegevingen moeten worden gedaan. Tijdens de onderhandelingen zal de N-VA er dan wellicht alles aan doen op Groen! er alsnog af te rijden. Een ander mogelijke scenario is dat men met de regeringsvorming start zonder de groenen. Die regering heeft niet de gewenste twee derde meerderheid – en dat is zeker een belangrijke hindernis – maar men heeft dan wel de zekerheid dat alle partijen aan tafel werkelijk in de nieuwe regering willen stappen.
Over enkele dagen weten we meer.
